Surabhi Jayashree Jagdish
ताण ही एखाद्या कठीण किंवा आव्हानात्मक परिस्थितीवर शरीर आणि मनाची नैसर्गिक प्रतिक्रिया असते. जीवनात काही प्रमाणात ताण असणं सामान्य मानलं जातं. ताणाचं स्वरूप समजून घेतल्यास त्याचं मॅनेजमेंट करणं अधिक सोपं होतं.
अनेकदा मन भविष्यातील काळजी किंवा भूतकाळातील पश्चात्तापात अडकून राहते. त्यामुळे मानसिक ताण वाढण्याची शक्यता असते. वर्तमानात जगल्यास मन अधिक स्थिर आणि शांत राहू शकतं.
ताण जाणवत असल्यास काही वेळ शांत जागी बसून दीर्घ श्वास घेणं फायदेशीर ठरू शकतं. दीर्घ श्वासाने शरीराला आराम मिळण्यास मदत होते. ही सवय मनातील अस्वस्थता कमी करून एकाग्रता वाढवू शकते.
घाईघाईत किंवा इतर कामं करत जेवणं टाळणं महत्त्वाचं आहे. शांत आणि निवांतपणे जेवण घेतल्यास शरीर आणि मन दोन्ही रिलॅक्स होतात. जेवताना पूर्ण लक्ष अन्नावर केंद्रित केल्याने मानसिक ताण कमी होण्यास मदत मिळू शकतं.
दररोज काही वेळ पायी चालणं मन आणि शरीरासाठी उपयुक्त ठरतं. चालताना आजूबाजूच्या वातावरणाकडे लक्ष दिल्यास मनातील नकारात्मक विचार कमी होऊ शकतात. ही सवय मन शांत ठेवण्यास आणि तणाव कमी करण्यास मदत करू शकते.
ध्यानधारणा ही ताण कमी करण्यासाठी प्रभावी पद्धतींपैकी एक मानली जाते. नियमित मेडिटेशन केल्याने मन अधिक स्थिर आणि एकाग्र राहण्यास मदत होते. त्यामुळे तणावाचे प्रमाण कमी होऊन मानसिक आरोग्य सुधारण्यास हातभार लागू शकतो.