Bharat Jadhav
गंभीर आजारांचा धोका
सिगारेट ओढणे आरोग्यासाठी अत्यंत हानिकारक असते, हे सर्वांनाच ठाऊक आहे. धूम्रपानामुळे फुफ्फुसे, हृदय आणि श्वसनसंस्थेशी संबंधित विविध गंभीर आजारांचा धोका वाढतो.
तुमच्या त्वचेवर आणि ओठांवरही होऊ शकतो? नियमितपणे सिगारेट ओढणाऱ्या व्यक्तींचे ओठ हळूहळू गडद किंवा काळे पडू लागतात. अनेक लोक याकडे दुर्लक्ष करतात आणि याला एक सामान्य बदल समजतात.
डॉ. अक्षीत यादव (असोसिएट कन्सल्टंट, त्वचाविकार विभाग, धर्मशिला नारायणा हॉस्पिटल) यांच्या मते, धूम्रपानामुळे ओठ काळे पडू शकतात. सिगारेटमध्ये असलेले निकोटीन आणि इतर हानिकारक रसायने त्वचेवर नकारात्मक परिणाम करतात.
या पदार्थांच्या संपर्कात येण्यामुळे आणि धूम्रपानामुळे होणाऱ्या बदलांमुळे ओठांवरील रंगद्रव्यांचे (पिगमेंटेशन) प्रमाण वाढू शकते. वैद्यकीय भाषेत या स्थितीला 'स्मोकर्स मेलॅनोसिस' (smoker's melanosis) असे म्हणतात. यामध्ये ओठांवर, आणि कधीकधी तोंडाच्या आतील अस्तरावरही, तपकिरी किंवा काळे डाग दिसून येतात.
ओठांचा नैसर्गिक रंग प्रामुख्याने त्वचेत असलेल्या 'मेलॅनिन' या रंगद्रव्यावर अवलंबून असतो. धूम्रपान करताना तंबाखूमध्ये असलेली रसायने तोंडाच्या त्वचेवर आणि श्लेष्मल त्वचेवर परिणाम करतात. याला प्रतिसाद म्हणून शरीरात मेलॅनिनचे उत्पादन वाढू शकते, ज्यामुळे ओठांचा रंग गडद होतो.
ओठ काळे पडण्यामागे केवळ धूम्रपान हेच एकमेव कारण असेल असे नाही. याची इतरही अनेक कारणे असू शकतात. यात शरीरातील हार्मोनल बदल,ओठांचा वारंवार सूर्यप्रकाशाशी संपर्क येणे,लोह (iron) किंवा व्हिटॅमिन B12 ची कमतरता,काही औषधांचे दुष्परिणाम, ओठांच्या उत्पादनांमुळे होणारी ॲलर्जी किंवा जळजळ, नैसर्गिकरित्या मेलॅनिनचे प्रमाण जास्त असणे.