Surabhi Jayashree Jagdish
भारतासारख्या मोठ्या लोकसंख्या असलेल्या देशात लाखो-कोट्यवधी मोबाईल कनेक्शनची गरज आहे. १० अंकी नंबर सिस्टीममुळे मोठ्या प्रमाणावर वेगवेगळे मोबाईल नंबर तयार करता येतात. त्यामुळे नवीन ग्राहकांना नंबर देणं आणि भविष्यातील वाढती मागणी पूर्ण करणं सोपं होतं.
प्रत्येक १० अंकी मोबाईल नंबर हा एका विशिष्ट ग्राहकाची युनिक ओळख असतो. यामुळे टेलिकॉम कंपन्यांना कॉल, मेसेज आणि इंटरनेट सेवा योग्य ग्राहकापर्यंत पोहोचवता येतात.
१० अंकांच्या मदतीने अब्जावधी वेगवेगळे नंबर तयार करण्याची क्षमता निर्माण होते. यामुळे भविष्यात मोबाईल ग्राहकांची संख्या वाढली तरी नंबरची कमतरता भासत नाही. ही सिस्टीम दीर्घकाळासाठी उपयुक्त ठरेल अशा पद्धतीने तयार करण्यात आली आहे.
भारतात मोबाईल नंबर सामान्यतः ६, ७, ८ आणि ९ या अंकांपासून सुरू होतात. हे नंबरिंग नियम राष्ट्रीय क्रमांक योजना अंतर्गत निश्चित करण्यात आलंय. यामुळे मोबाईल आणि इतर दूरसंचार सेवांमध्ये फरक ओळखणं सोपं होतं.
भारतात मोबाईल नंबरिंग सिस्टीम नियोजन आणि व्यवस्थापन दूरसंचार विभाग (DoT) आणि भारतीय दूरसंचार नियामक प्राधिकरण (TRAI) यांच्या मार्गदर्शनाखाली केलं जातं. या संस्थांकडून नंबर वाटप आणि वापरासाठी नियम तयार केले जातात.
प्रत्येक टेलिकॉम कंपनीला ग्राहकांसाठी विशिष्ट नंबर सीरीज किंवा नंबर ब्लॉक दिले जातात. या व्यवस्थेमुळे कंपन्यांना नवीन कनेक्शन देणं आणि ग्राहकांची माहिती मॅनेज करणं सोपं जातं.
१० अंकी मोबाईल नंबर सिस्टीम कॉल, एसएमएस आणि मोबाईल नेटवर्क सेवा सुरळीत चालतात. नेटवर्कमधील प्रत्येक नंबर ओळखणं आणि त्यावर सेवा देणं या पद्धतीमुळे सोपं होतं.