Surabhi Jayashree Jagdish
शकुनी हा गांधार राज्याचा राजा आणि गांधारीचा भाऊ होता. तो दुर्योधनाचा मामा असल्याने कौरवांवर त्याचा मोठा प्रभाव होता. आपल्या कुटिल बुद्धी आणि राजकारणामुळे तो महाभारतातील महत्त्वाचा पात्र मानला जातो.
दुर्योधनाच्या अनेक कारस्थानांमागे शकुनीचा सल्ला आणि डावपेच होते. पांडवांविरुद्ध वैर निर्माण करण्यात त्याने महत्त्वाची भूमिका बजावली. त्यामुळे कौरव आणि पांडव यांच्यातील संघर्ष अधिक तीव्र होत गेला.
महाभारताच्या शेवटच्या टप्प्यात शकुनीचा सामना पांडवांपैकी सहदेवाशी झाला. हे युद्ध अत्यंत निर्णायक मानलं गेलं. सहदेवाने शांतपणे पण पराक्रमाने शकुनीला प्रत्युत्तर दिलं.
युद्धादरम्यान सहदेवाने सर्वप्रथम शकुनीचा पुत्र उलूक याचा वध केला. आपल्या मुलाचा मृत्यू पाहून शकुनी हादरून गेला. त्यामुळे त्याचे मनोधैर्य मोठ्या प्रमाणात खचलं.
पुत्राच्या मृत्यूनंतर शकुनी रणांगणातून माघार घेण्याचा प्रयत्न करू लागला. मात्र सहदेवाने त्याचा पाठलाग करून त्याला गाठलं. त्यानंतर सहदेवाने शकुनीचा वध करून प्रतिज्ञा पूर्ण केली.
शकुनीचा मृत्यू महाभारत युद्धाच्या १८व्या आणि अंतिम दिवशी झाला. त्याच्या मृत्यूनंतर कौरवांची उरलेली शक्ती आणखी कमकुवत झाली. त्यानंतर युद्धाचा शेवट निश्चित झाला.
महाभारत युद्ध संपल्यानंतर युधिष्ठिर, अर्जुन, भीम, नकुल, सहदेव, श्रीकृष्ण, सात्यकी, कृपाचार्य, कृतवर्मा, अश्वत्थामा आणि युयुत्सु हे प्रमुख योद्धे जिवंत राहिले. तसंच युद्धात सहभागी नसलेले विदुर, संजय, धृतराष्ट्र, गांधारी आणि कुंती हेही जिवंत होते.