Shreya Maskar
सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील देवगड तालुक्यात, कोकण किनारपट्टीवर विजयदुर्ग किल्ला वसलेला आहे. हे इतिहासातील महत्त्वाच्या ठिकाणांपैकी एक आहे.
विजयदुर्ग किल्ला मूळतः शिलाहार वंशाच्या राजा भोज (दुसरा) याने इसवी सन ११९३ ते १२०५ या काळात बांधला होता.
'पूर्वेकडील जिब्राल्टर' म्हणून ओळखला जाणारा विजयदुर्ग किल्ला समुद्रात २००-३०० मीटर आत बांधलेल्या एका प्रचंड, पाण्याखालील १२० मीटर लांब दगडी भिंतीसाठी प्रसिद्ध आहे. ही लपलेली भिंत शत्रूची जहाजे अडकवून ठेवते.
ओहोटीच्या वेळी विजयदुर्ग किल्ल्याच्या पूर्व बाजूला पाण्याखाली सुमारे १०० मीटर लांब आणि ३ मीटर खोल असलेली दगडी भिंत दिसून येते.
इतिहासकारांच्या मते, शत्रूच्या युद्धनौकांना चकवा देण्यासाठी मराठ्यांनी हा पाण्याखालील अडथळा निर्माण केला होता.लपलेल्या भिंतीची माहिती नसलेली शत्रूची जहाजे धडकून अडकून पडत किंवा बुडत असत, तर मराठा खलाशी उथळ पाण्यातून सुरक्षितपणे मार्ग काढत असत.
४० किलोमीटर लांब असलेल्या नैसर्गिक खाडीमुळे मराठा युद्धनौकांना मोकळ्या समुद्रात शत्रूच्या नजरेपासून दूर सुरक्षितपणे लपून राहणे शक्य होत असे.
गुप्त भूमिगत मार्ग किल्ल्याच्या आतील भागाला बाहेरील बुरुजांशी जोडत असत, ज्यामुळे सैन्याची सुरक्षित हालचाल आणि अचानक बाहेर पडणे शक्य होत असे.
वरील माहितीचा उद्देश केवळ ऐतिहासिक वारसा आणि पर्यटन स्थळांची ओळख करून देणे हा आहे. यातील माहिती इंटरनेटवरील उपलब्ध सोर्समधून घेण्यात आली. कोणत्याही ऐतिहासिक वादाशी किंवा दाव्याशी आमचा संबंध नाही.