Shreya Maskar
तोरणा किल्ला पश्चिम घाटात पुण्यापासून नैऋत्येला सुमारे ५० किमी अंतरावर स्थित असून, वेल्हे हे त्याचे पायथ्याचे गाव आहे.
तोरणा किल्ला समुद्रसपाटीपासून ४,६०३ फूट उंचीवर असलेला सर्वात उंच डोंगरावरील किल्ला आहे. पुण्याला गेल्यावर हे ऐतिहासिक ठिकाण नक्की पाहा.
तोरणा किल्ला हा छत्रपती शिवाजी महाराजांनी १६४६ मध्ये वयाच्या अवघ्या १६ व्या वर्षी जिंकलेला पहिला किल्ला म्हणून प्रसिद्ध आहे; या विजयानेच मराठा साम्राज्याचा पाया रचला गेला.
'प्रचंडगड' म्हणूनही ओळखला जाणारा तोरणा किल्ला ऐतिहासिकदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचा आहे. पावसाळ्यात आणि हिवाळ्यात येथे ट्रेकिंगचा आनंद घेता येतो.
तोरणा किल्ल्याची बाह्य तटबंदी साधारणपणे त्रिकोणी आकाराची आहे, जी ज्या डोंगररांगेवर किल्ला वसलेला आहे त्यानुसार आकारली गेली आहे; तर त्याचा आतील भाग म्हणजेच 'बालेकिल्ला' हा चौकोनी असून त्याला चार बुरूज आहेत.
तोरणा किल्ल्याची निर्मिती १३ व्या शतकात 'शिव पंथा'च्या अनुयायांनी केली होती.
मुंबईहून तोरणा किल्ल्यावर जाण्यासाठी, पुण्यासाठी ट्रेन/बस घ्या. वेल्हेच्या पायथ्याशी जा. तोरणा किल्ला मुंबईपासून सुमारे 210 किमी आणि पुण्यापासून 50 किमी नैऋत्येस आहे.
वरील माहितीचा उद्देश केवळ ऐतिहासिक वारसा आणि पर्यटन स्थळांची ओळख करून देणे हा आहे. यातील माहिती इंटरनेटवरील उपलब्ध सोर्समधून घेण्यात आली. कोणत्याही ऐतिहासिक वादाशी किंवा दाव्याशी आमचा संबंध नाही.