Surabhi Jayashree Jagdish
दही घट्ट लागण्यासाठी शक्यतो फुल क्रीम दुधाचा वापर करावा. या दुधामध्ये फॅटचं प्रमाण जास्त असल्यामुळे दही अधिक मलईदार आणि घट्ट तयार होतं. टोंड किंवा स्किम्ड दुधाच्या तुलनेत फुल क्रीम दूध अधिक चांगला परिणाम देते.
दूध चांगलं उकळल्यानंतर काही मिनिटं मंद आचेवर ठेवून किंचित आटवावं. यामुळे दुधातील पाण्याचं प्रमाण कमी होऊन दही अधिक घट्ट लागण्यास मदत होतं. मात्र दूध जास्त आटवू नये, अन्यथा त्याची चव बदलू शकते.
उकळलेलं दूध थेट विरजण घालण्यासाठी वापरू नये. दूध कोमट होईपर्यंत थंड झाल्यावरच त्यामध्ये विरजण मिसळावं. दूध खूप गरम किंवा खूप थंड असल्यास दही व्यवस्थित लागत नाही.
कोमट दुधामध्ये एक ते दोन चमचे ताजं दही विरजण म्हणून घालावं. विरजण दूधामध्ये पूर्णपणे मिसळलं जाईल याची खात्री करावी. ताजं आणि चांगल्या प्रतीचं विरजण वापरल्यास दही उत्तम लागतं.
विरजण घातलेलं दूध झाकण लावून उबदार ठिकाणी ठेवावं. पावसाळ्यात तापमान कमी असल्यास भांडं स्वच्छ कापडात गुंडाळल्यासही फायदा होतो. योग्य उब मिळाल्यास दही लवकर आणि चांगलं लागतं.
दही लागण्याच्या प्रक्रियेदरम्यान भांडं वारंवार हलवू किंवा उघडू नये. किमान सहा ते आठ तास ते स्थिर ठेवणं आवश्यक असतं. भांडे हलवल्यास दही सैल राहण्याची शक्यता वाढते.
दही पूर्णपणे लागल्यानंतर ते दोन ते तीन तास फ्रिजमध्ये ठेवावं. यामुळे दह्याचा पोत अधिक घट्ट होतो आणि चवही छान लागते.