Surabhi Jayashree Jagdish
तब्येत बिघडलेली असताना शरीर संसर्ग किंवा आजाराशी लढण्यासाठी ऊर्जा वापरत असतं. त्यामुळे अशा वेळी विश्रांतीची गरज वाढते. आजारपणात स्वतःवर कामाचा किंवा मानसिक ताणाचा अतिरिक्त भार टाकल्यास थकवा आणि एकाग्रतेच्या समस्या अधिक जाणवू शकतात.
सतत जास्त प्रमाणात साखर आणि रिफाइंड कार्बोहायड्रेट्स असलेले पदार्थ खाणं एकूण आरोग्यासाठी चांगलं मानलं जात नाही. अशा आहाराचा दीर्घकाळ परिणाम चयापचयाच्या आरोग्यावर होऊ शकतो आणि त्याचा मेंदूच्या कार्यावरही परिणाम होऊ शकतो.
मेंदूला योग्य पद्धतीने काम करण्यासाठी शरीरातून सतत ऊर्जा आणि विविध पोषक घटकांची आवश्यकता असते. सतत जेवण चुकवल्यास काही लोकांमध्ये रक्तातील साखर कमी झाल्यामुळे अशक्तपणा, चिडचिड किंवा लक्ष केंद्रित करण्यात अडचण जाणवू शकते.
झोपेची कमतरता झाल्यास एकाग्रता, स्मरणशक्ती, निर्णयक्षमता आणि मूडवर परिणाम होऊ शकतो. झोपेच्या काळात मेंदूमध्ये अनेक महत्त्वाच्या प्रक्रिया सुरू असतात. त्यामुळे रोज पुरेशी आणि नियमित झोप घेणं मेंदूचं कार्य चांगलं ठेवण्यासाठी महत्त्वाचं आहे.
नैसर्गिक प्रकाशाचा आपल्या शरीरातील बायलॉजीकल घड्याळ आणि झोप-जागेपणाच्या चक्राशी संबंध असतो. दिवसा सतत कमी प्रकाशात राहिल्यास झोपेची वेळ आणि मूड यावर काही प्रमाणात परिणाम होऊ शकतो.
मेंदूला एक्टिव्ह ठेवण्यासाठी वाचन, नवीन कौशल्य शिकणं, कोडी सोडवणं किंवा एखाद्या विषयावर विचार करणं यांसारख्या क्रिया उपयुक्त ठरू शकतात. अशा कृतींमुळे मेंदूला वेगवेगळ्या प्रकारे माहिती प्रक्रिया करण्याची संधी मिळते.
वारंवार राग येणं किंवा त्रासदायक अनुभवांचा सतत विचार करत राहिल्यास मानसिक ताण वाढू शकतो. दीर्घकाळ टिकणारा ताण झोप, मूड, लक्ष केंद्रित करण्याची क्षमता आणि एकूण मानसिक आरोग्यावर परिणाम करू शकतो.
ही माहिती विविध सार्वजनिक स्रोतांवर आधारित असून केवळ सामान्य माहितीसाठी देण्यात आली आहे. या माहितीची स्वतंत्र वैद्यकीय पडताळणी आम्ही केलेली नाही. कोणतीही लक्षणे आढळल्यास स्वतः निष्कर्ष काढण्याऐवजी तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.