Surabhi Jayashree Jagdish
मृत्यू हा जीवनाचा एक नैसर्गिक टप्पा आहे आणि त्यापूर्वी शरीरात काही बदल दिसू लागतात. हे बदल प्रत्येक व्यक्तीनुसार वेगवेगळे असू शकतात, पण काही सामान्य लक्षणे अनेक वेळा आढळतात. मृत्यूपूर्वी २४ तास अगोदर कोणती लक्षणं दिसतात ते पाहूयात.
मृत्यूपूर्वी व्यक्तीचा श्वास अनियमित होऊ लागतो. कधी श्वास खूप हळू होतो तर कधी अचानक वेगाने होतो. ज्याला चेन-स्टोक्स पॅटर्न म्हणतात. श्वास घेताना वेगळा आवाज येऊ शकतो.
व्यक्ती अत्यंत थकलेली आणि अशक्त वाटू लागते. साधी हालचाल करणं किंवा बोलणंही कठीण होतं. अशावेळी व्यक्ती जास्त वेळ झोपेत किंवा अर्ध्या बेशुद्ध अवस्थेत राहते.
मृत्यूपूर्वी व्यक्तीची खाण्याची आणि पिण्याची इच्छा कमी होते. यामुळे शरीराला उर्जाही कमी मिळू लागते. काही वेळा पूर्णपणे अन्न-पाणी रूग्ण घेत नाही.
शरीरातील रक्तप्रवाह कमी झाल्यामुळे त्वचा फिकट किंवा निळसर दिसू लागते. विशेषतः हात-पाय थंड पडतात आणि रंग बदलतो. हे शरीराच्या अंतर्गत अवयवांकडे रक्त जास्त प्रवाहित होत असल्याचे संकेत असतात.
व्यक्ती गोंधळलेली किंवा अस्वस्थ दिसू शकते. काही वेळा ती व्यक्ती ओळखीच्या लोकांना ओळखू शकत नाही किंवा वेगवेगळ्या गोष्टी बोलते. भ्रम किंवा भास होणंही या अवस्थेत सामान्य असते.
हृदयाचं कार्य मंदावल्यामुळे नाडी हळू आणि कमकुवत होते. रक्तदाब कमी होतो आणि शरीरातील अवयवांना कमी रक्तपुरवठा होतो. हे मृत्यू जवळ आल्याचं एक महत्त्वाचं संकेत मानलं जातं.