Shruti Vilas Kadam
झोपेत बोलण्याला वैद्यकीय भाषेत ‘सोम्निलोकी’ (Somniloquy) म्हणतात. यामध्ये व्यक्ती झोपेत असताना बडबड करते, काही शब्द किंवा पूर्ण वाक्येही बोलू शकते. अनेकदा सकाळी उठल्यानंतर त्याला याची आठवण राहत नाही.
अधूनमधून झोपेत बोलणे ही सामान्य गोष्ट आहे बहुतेक वेळा त्यामागे कोणताही गंभीर आजार नसतो. लहान मुलांमध्ये ही सवय सामान्यपणे दिसते.
मानसिक तणाव, झोपेची कमतरता, ताप किंवा वारंवार झोपमोड होणे यांमुळे झोपेत बोलण्याचे प्रमाण वाढू शकते. त्यामुळे पुरेशी झोप घेणे आणि तणाव नियंत्रणात ठेवणे महत्त्वाचे आहे.
झोपेच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांमध्ये मेंदूची क्रिया सुरू असते. यावेळी काही व्यक्ती स्वप्न पाहताना तसचं बोलतात. मात्र, झोपेत बोललेले प्रत्येक वाक्य स्वप्नाशी संबंधित असतेच असे नाही.
झोपेत वारंवार मोठ्याने ओरडणे, हात-पाय जोरात हलवणे, झोपेत चालणे किंवा स्वप्नातील प्रसंग प्रत्यक्षात केल्यासारखे वागणे अशी लक्षणे दिसल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
प्रौढ व्यक्तीला अचानक झोपेत बोलण्याची सवय सुरू झाली, ती वारंवार वाढत गेली किंवा दिवसभर थकवा जाणवू लागला, तर डॉक्टरांकडून तपासणी करून घ्या.
दररोज ठरावीक वेळी झोपणे, पुरेशी विश्रांती घेणे, झोपण्यापूर्वी स्क्रीनचा वापर कमी करणे आणि तणाव कमी करणे यामुळे चांगली झोप लागते.