Shreya Maskar
सिंधुदुर्ग किल्ला हा अरबी समुद्रातील 'कुर्ते' बेटावर वसलेला एक ऐतिहासिक जलदुर्ग आहे. हा किल्ला मालवण शहराच्या किनाऱ्यालगत स्थित आहे.
सिंधुदुर्ग किल्ल्याची उभारणी छत्रपती शिवाजी महाराज यांनी केली. १६६४ रोजी पायाभरणी करून बांधकामाला सुरुवात झाली आणि १६६७ मध्ये ते पूर्ण झाले. सुमारे तीन वर्षे लागली.
पायाभरणीसाठी ७०,००० किलो लोखंडाचा वापर केलेल्या या ४८ एकरच्या जलदुर्गात एक लपलेले मुख्य प्रवेशद्वार आणि अनेक प्राचीन अवशेष पाहायला मिळतात.
मुख्य प्रवेशद्वाराची रचना 'झिगझॅग' (वाकडी-तिकडी) पद्धतीची आहे, ज्यामुळे बाहेरून पाहणाऱ्या शत्रूच्या जहाजांना गोंधळात टाकले जाते आणि ते पूर्णपणे लपलेले राहते.
अरबी समुद्राच्या प्रचंड लाटांचा सामना करण्यासाठी आणि दगडांचे ठोकळे घट्ट बसवण्यासाठी बांधकामात मोठ्या प्रमाणात शिशाचा आणि लोखंडाचा वापर करण्यात आला होता.
किल्ल्याच्या आत एका शिळेवर शिवाजी महाराजांच्या उजव्या हाताचे आणि डाव्या पायाचे अस्सल ठसे कायमस्वरूपी कोरलेले आहेत. हे ऐतिहासिक वारसा जपतात.
सिंधुदुर्ग किल्ला समुद्राच्या खऱ्या पाण्याने वेढलेले असूनही, या किल्ल्यात 'दूध कुबा'सारखे गोड्या पाण्याचे साठे आहेत. किल्ल्यामध्ये सैन्याची गुप्त हालचाल आणि वेढा पडल्यास राजाला सुरक्षितपणे बाहेर काढण्यासाठी भूमिगत मार्ग तयार करण्यात आले आहेत.
वरील माहितीचा उद्देश केवळ ऐतिहासिक वारसा आणि पर्यटन स्थळांची ओळख करून देणे हा आहे. यातील माहिती इंटरनेटवरील उपलब्ध सोर्समधून घेण्यात आली. कोणत्याही ऐतिहासिक वादाशी किंवा दाव्याशी आमचा संबंध नाही.