Surabhi Jayashree Jagdish
स्वाइन फ्लू म्हणजे इन्फ्लूएंझा A (H1N1) विषाणूमुळे होणारा श्वसनमार्गाचा संसर्ग. सुरुवातीला ताप, थंडी वाजणं, खोकला आणि घसा दुखणं यांसारखी सामान्य फ्लूसारखी लक्षणं दिसू शकतात. काही रुग्णांमध्ये लक्षणं सौम्य असतात तर काहींमध्ये श्वसनाशी संबंधित गुंतागुंत होऊ शकते. विशेषतः लहान मुलं आणि गंभीर लक्षणं असलेल्या रुग्णांकडे दुर्लक्ष न करता वेळीच वैद्यकीय सल्ला घेणं महत्त्वाचं आहे.
स्वाइन फ्लूमध्ये अचानक ताप येणं आणि त्यासोबत थंडी वाजणे ही सामान्य सुरुवातीची लक्षणं मानली जातात. तापासोबत अंगदुखी, डोकेदुखी किंवा अशक्तपणाही जाणवू शकतो. ताप सतत दोन-तीन दिवस राहिला किंवा औषध घेतल्यानंतरही कमी होत नसेल तर डॉक्टरांचा सल्ला घेणं योग्य ठरतं.
H1N1 संसर्गामध्ये खोकला आणि घसा खवखवणं किंवा दुखणं ही लक्षणं वारंवार दिसतात. काही रुग्णांमध्ये नाक वाहणं, नाक बंद होणं किंवा शिंकण्यासारखी फ्लूसदृश लक्षणंही जाणवू शकतात. तापासोबत खोकला वाढत असेल किंवा श्वास घेण्यास त्रास सुरू झाला तर त्याकडे दुर्लक्ष करू नये.
खोकल्यासोबत श्वास घेण्यास त्रास होणं हे अधिक गंभीर लक्षण असू शकतं. श्वास घेताना छातीत दुखणं, धाप लागणं किंवा श्वास घेण्याची प्रक्रिया असामान्यपणे वेगवान होणं याकडे दुर्लक्ष करू नये. अशी लक्षणं दिसल्यास घरच्या घरी उपचार करत राहण्याऐवजी तातडीने डॉक्टरांशी संपर्क करावा.
स्वाइन फ्लूमध्ये ताप आणि इतर लक्षणांमुळे शरीराला मोठ्या प्रमाणात थकवा जाणवू शकतो. मात्र अत्याधिक सुस्ती, सतत कमजोरी किंवा नेहमीची कामं करण्यासही त्रास होणं हे गंभीर स्थितीचे संकेत असू शकतात.
लहान मुलांमध्ये ताप आणि खोकल्यासोबत सुस्ती, चिडचिड किंवा नेहमीपेक्षा कमी खाणं-पिणं दिसू शकतं. काही मुलांना उलटी किंवा जुलाबासारखी पोटाशी संबंधित लक्षणंही जाणवू शकतात. मुलाला श्वास घेण्यास त्रास होत असेल किंवा तो पुरेसे द्रवपदार्थ घेत नसेल तर तातडीने वैद्यकीय मदत घेणं गरजेचं आहे.
साधारण फ्लूसारखी लक्षणं काही दिवसांत कमी होण्याऐवजी ताप कायम राहणं ही दुर्लक्ष करण्यासारखी बाब नाही. ताप दोन-तीन दिवसांपेक्षा जास्त काळ टिकत असेल किंवा औषधांनंतरही कमी होत नसेल, तर वैद्यकीय तपासणी करून घेणं महत्त्वाचं आहे.
ही माहिती विविध सार्वजनिक स्रोतांवर आधारित असून केवळ सामान्य माहितीसाठी देण्यात आली आहे. या माहितीची स्वतंत्र वैद्यकीय पडताळणी आम्ही केलेली नाही. कोणतीही लक्षणे आढळल्यास स्वतः निष्कर्ष काढण्याऐवजी तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.