Surabhi Jayashree Jagdish
तूप अनेक वर्षांपासून भारतीय स्वयंपाकघराचा महत्त्वाचा भाग आहे आणि त्याचा वापर स्वयंपाकासाठी केला जातो. तुपाचा वापर स्वयंपाकासाठी तसंच डीप फ्रायिंगसाठीही करता येतो आणि ते सुमारे ३०० अंश सेल्सिअसपर्यंत गरम करता येते.
लोणी ब्रेडसोबत खाण्यासाठी वापरलं जातं. मात्र स्वयंपाकात त्याचा वापर तुलनेने कमी केला जातो. घरच्या घरी तयार केलेलं लोणी स्वयंपाकात वापरता येतं आणि त्याने पदार्थांची चवही वाढते. बाजारात मिळणाऱ्या पिवळ्या लोण्याऐवजी घरचं लोणी वापरण्याचा सल्ला देण्यात आलाय.
मोहरीचं तेल भारतीय स्वयंपाकघरात दीर्घकाळापासून वापरलं जात असून रिफाइंड तेलाला त्याचा पर्याय म्हणून वापर करता येतो. त्यामध्ये मोनोअनसॅच्युरेटेड आणि पॉलीअनसॅच्युरेटेड फॅटी अॅसिड आढळतात, जे आरोग्यासाठी उपयुक्त मानले जातात.
ऑलिव्ह ऑईलमध्ये मोनोअनसॅच्युरेटेड फॅट आणि अँटीऑक्सिडंट्स असतात. जे हृदयाच्या आरोग्यासाठी उपयुक्त ठरू शकतात. हे घटक सूज कमी करण्यास, खराब LDL कोलेस्ट्रॉल नियंत्रित ठेवण्यास आणि पेशींना ऑक्सिडेटिव्ह स्ट्रेसपासून वाचवण्यास मदत करू शकतात.
मोहरीच्या आणि ऑलिव्ह ऑईलप्रमाणे तिळाचं तेलही आहारात समाविष्ट करता येतं. तिळाचं तेल कॅल्शियम, मॅग्नेशियम आणि झिंकचा चांगला स्रोत असून त्यातील अनसॅच्युरेटेड फॅट कोलेस्ट्रॉल कमी करण्यास आणि हृदय निरोगी ठेवण्यास फायदेशीर ठरू शकतं.
तूप, लोणी, मोहरीचे तेल, ऑलिव्ह ऑईल आणि तिळाचं तेल हे पाच पर्याय स्वयंपाकात वापरता येतात. रिफाइंड तेलाऐवजी या पर्यायांचा वापर केल्याने आहारात वेगवेगळ्या प्रकारच्या फॅट्सचा समावेश करता येतो.
या तेलांव्यतिरिक्त एवोकाडो ऑईलचाही वापर करता येतो. मात्र इतर पर्यायांच्या तुलनेत एवोकाडो ऑईल थोडं महाग मिळतं. त्यामुळे उपलब्ध पर्यायांमधून आपल्या आहारासाठी योग्य तेलाची निवड करून चांगला आहार घेण्यावर भर देता येतो.
ही माहिती विविध सार्वजनिक स्रोतांवर आधारित असून केवळ सामान्य माहितीसाठी देण्यात आली आहे. या माहितीची स्वतंत्र वैद्यकीय पडताळणी आम्ही केलेली नाही. कोणतीही लक्षणे आढळल्यास स्वतः निष्कर्ष काढण्याऐवजी तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.