Shreya Maskar
पुणे जिल्ह्यातील पुरंदर किल्ला हा महाराष्ट्राच्या इतिहासातील एक महत्त्वाचा, ऐतिहासिक वारसा लाभलेला किल्ला आहे. डोंगरमाथ्यावर वसलेला हा दुर्ग त्याच्या भक्कम तटबंदीमुळे, सामरिक महत्त्वामुळे आणि ऐतिहासिक घटनांमुळे ओळखला जातो.
पुरंदर किल्ल्याची समुद्रसपाटीपासून उंची सुमारे ४,४७२ फूट (१,३६३ मीटर) आहे. विविध राजवटींनी या किल्ल्यावर सत्ता गाजवली. पुरंदर किल्ला मुंबईजवळ आहे. तुम्ही येथे वीकेंडला जाऊ शकता.
इ.स. १६६५ मध्ये मिर्झाराजा जयसिंग आणि दिलेरखान यांच्या नेतृत्वाखाली मुघल सैन्याने पुरंदर किल्ल्याला वेढा घातला. या संघर्षात मराठा सरदार मुरारबाजी देशपांडे यांनी अतुलनीय शौर्य गाजवले. किल्ल्याच्या संरक्षणासाठी लढताना त्यांना वीरमरण आले.
१२ जून १६६५ रोजी झालेल्या पुरंदरच्या तहानुसार शिवाजी महाराजांना २३ किल्ले मुघलांच्या ताब्यात द्यावे लागले. मराठा इतिहासातील ही एक महत्त्वाची राजकीय आणि लष्करी घटना होती.
पुरंदर किल्ल्याचे आणखी एक मोठे ऐतिहासिक महत्त्व म्हणजे छत्रपती संभाजी महाराजांचा जन्म याच किल्ल्यावर झाला. ते छत्रपती शिवाजी महाराजांचे ज्येष्ठ पुत्र आणि स्वराज्याचे दुसरे छत्रपती होते.
पुरंदर आणि वज्रगड (रुद्रमाळ) हे पुणे जिल्ह्यातील सासवडजवळ असलेले जुळे किल्ले आहेत. किल्ल्याची तटबंदी आणि बुरूज मजबूत आहेत. शत्रूच्या आक्रमणापासून संरक्षण करण्यासाठी उभारलेली दुर्गरचना पाहायला नक्की जा.
पुरंदर किल्ल्याला भेट देण्यासाठी ऑक्टोबर ते फेब्रुवारी हा काळ साधारणपणे अनुकूल असतो. पावसाळ्यात परिसर हिरवागार होतो; मात्र पायवाटा निसरड्या होऊ शकतात.
वरील माहितीचा उद्देश केवळ ऐतिहासिक वारसा आणि पर्यटन स्थळांची ओळख करून देणे हा आहे. यातील माहिती इंटरनेटवरील उपलब्ध सोर्समधून घेण्यात आली. कोणत्याही ऐतिहासिक वादाशी किंवा दाव्याशी आमचा संबंध नाही.