Shreya Maskar
महाराष्ट्र पुणे जिल्ह्यातील भोर तालुक्यात घेरा केंजळ केंजळगड किल्ला वसलेला आहे. केंजळगड किल्ल्याची निर्मिती १२ व्या शतकात पन्हाळ्याच्या भोज राजांकडून करण्यात आली होती.
केंजळगड किल्ला हा त्याच्या वैशिष्ट्यपूर्ण समभुज चौकोनी (टोपीसारखा) आकारामुळे, सह्याद्री पर्वतरांगांच्या विहंगम ३६०-अंश दृश्यांमुळे आणि ऐतिहासिक रायेश्वर पठाराच्या अगदी जवळ असल्यामुळे प्रसिद्ध आहे.
केंजळगड त्याच्या लक्षवेधी समभुज चौकोनी रचनेसाठी आणि टेकडीवर एखाद्या टोपीप्रमाणे वसलेल्या ३०-४० फूट उंच अशा नैसर्गिक खडकाच्या कड्यासाठी ओळखला जातो; या वैशिष्ट्यांमुळे तो दुरूनही सहज दिसतो.
समुद्रसपाटीपासून ४,२७० फूट उंचीवर आणि वाई व भोर जवळ स्थित असलेला हा किल्ला ट्रेकिंगसाठी उत्तम आहे. वाटेत खडकात कोरलेल्या पायऱ्या आणि शांत, गर्दीविरहित मार्ग अनुभवता येतात.
केंजळगड किल्ला रायेश्वर पठाराच्या अगदी शेजारी आहे. याच रायेश्वर पठारावर छत्रपती शिवाजी महाराजांनी 'हिंदवी स्वराज्य' स्थापन करण्याची ऐतिहासिक शपथ घेतली होती.
किल्ल्याच्या माथ्यावरून कमळगड, रोहिडा किल्ला आणि भाटघर धरणाचा जलाशय यांसारख्या परिसरातील ठिकाणांची विहंगम दृश्ये पाहता येतात.
पर्यटकांना येथे जुन्या पाण्याच्या टाक्या, खडकात कोरलेल्या पायऱ्या, माथ्यावर असलेले छोटे तळे आणि केंजई देवीच्या मूर्ती पाहता येतात.
वरील माहितीचा उद्देश केवळ ऐतिहासिक वारसा आणि पर्यटन स्थळांची ओळख करून देणे हा आहे. यातील माहिती इंटरनेटवरील उपलब्ध सोर्समधून घेण्यात आली. कोणत्याही ऐतिहासिक वादाशी किंवा दाव्याशी आमचा संबंध नाही.