Shreya Maskar
पुणे जिल्ह्यात सासवडजवळ पुरंदर किल्ला वसलेला आहे. हे इतिहासातील महत्त्वाच्या ठिकाणांपैकी एक आहे. पुण्याला गेल्यावर या ठिकाणाला नक्की भेट द्या.
पुरंदर किल्ला त्याच्या दुहेरी-स्तरीय संरक्षण रचनेसाठी, छत्रपती संभाजी महाराज यांचे जन्मस्थान असण्यासाठी आणि १६६५ च्या ऐतिहासिक पुरंदर तहातील भूमिकेसाठी ओळखला जातो.
पुरंदर किल्ल्यावर छत्रपती शिवाजी महाराज यांचे पुत्र छत्रपती संभाजी महाराज यांचा जन्म झाला. त्यांच्या शौर्याची गाथा जगभर प्रसिद्ध आहे.
छत्रपती शिवाजी महाराज आणि मुघल साम्राज्य यांच्यात १६६५ मध्ये झालेल्या ऐतिहासिक शांतता कराराचे (तहाचे) हे ठिकाण होते.पुरंदर किल्ल्याची ट्रेक नारायणपूर गावातून सुरू होते.
पुरंदर हा त्याच्या शेजारील लहान 'वज्रगड' (रुद्रमल) किल्ल्यासोबत संरक्षणाच्या दृष्टीने एक महत्त्वपूर्ण जुळा किल्ला आहे. या किल्ल्याच्या परिसराची विभागणी 'माची' (खालचा भाग/छावणीचा परिसर) आणि 'बालेकिल्ला' (वरचा अत्यंत सुरक्षित मुख्य भाग) अशा दोन स्तरांमध्ये झाली आहे.
किल्ल्याच्या शिखरावर पवित्र केदारेश्वर मंदिर आहे, तसेच पुरंदेश्वर देवाचे मंदिरही आहे, ज्यावरून या किल्ल्याला 'पुरंदर' हे नाव पडले आहे.
पुरंदर किल्ला मूळतः ११ व्या शतकात यादव राजवटीने बांधला होता. किल्ल्याच्या भव्य ऐतिहासिक प्रवेशद्वाराला 'दिल्ली दरवाजा' असे म्हणतात.
वरील माहितीचा उद्देश केवळ ऐतिहासिक वारसा आणि पर्यटन स्थळांची ओळख करून देणे हा आहे. यातील माहिती इंटरनेटवरील उपलब्ध सोर्समधून घेण्यात आली. कोणत्याही ऐतिहासिक वादाशी किंवा दाव्याशी आमचा संबंध नाही.