Shruti Vilas Kadam
पुणे शहरात एकूण 17 ऐतिहासिक पेठा मानल्या जातात. पेशवेकाळात या पेठांचा विकास झाला असून आजही त्या शहराच्या ओळखीचा महत्त्वाचा भाग आहेत.
पुण्यात सोमवार पेठ, मंगळवार पेठ, बुधवार पेठ, गुरुवार पेठ, शुक्रवार पेठ, शनिवार पेठ आणि रविवार पेठ अशा वारांच्या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या पेठा आहेत.
18व्या शतकात पेशव्यांनी शहराचा विस्तार करताना विविध व्यापारी आणि निवासी भाग विकसित केले. याच काळात अनेक पेठांची स्थापना झाली.
सदाशिव पेठ, नारायण पेठ, रास्ता पेठ, नाना पेठ, भवानी पेठ, गणेश पेठ, गंज पेठ (महात्मा फुले पेठ) , कसबा पेठ, नवापेठ आणि घोरपडे पेठ या पुण्यातील प्रसिद्ध पेठा आहेत.
काही पेठा व्यापारासाठी प्रसिद्ध आहेत, तर काही धार्मिक स्थळे, वाडे, बाजारपेठा आणि सांस्कृतिक वारसा जपणाऱ्या भागांसाठी ओळखल्या जातात.
पुण्यातील पेठा या गणेशोत्सव, धार्मिक कार्यक्रम, पारंपरिक खाद्यसंस्कृती आणि सामाजिक उपक्रमांचे केंद्र मानल्या जातात.
आधुनिक पुण्याचा विस्तार मोठ्या प्रमाणात झाला असला तरी जुन्या पेठा आजही शहराचा इतिहास, वास्तुकला आणि सांस्कृतिक वारसा जिवंत ठेवत आहेत.