Shreya Maskar
कोल्हापूर जिल्ह्यातील पन्हाळा किल्ल्याच्या जवळच पावनगड किल्ला आहे, जो पन्हाळ्याच्या संरक्षणासाठी बांधलेला एक महत्त्वाचा जोडकिल्ला आहे.
पन्हाळा आणि पावनगड दोन्ही किल्ले एकाच डोंगररांगेत असून एका खिंडीने (रेडेघाट) वेगळे झाले आहेत.
पावनगड त्याच्या मजबूत बांधणीसाठी प्रसिद्ध आहे. बांधकामात वापरलेला काळा कुरुंद दगड त्याच्या भक्कम तटबंदीला खास टिकाऊपणा देतो. ज्यामुळे तो शत्रूंना भेदणे कठीण झाले होते.
पावनगड हा किल्ला शिलाहार राजा भोज दुसऱ्याने बांधलेल्या १५ किल्ल्यांपैकी एक मानला जातो. पावनगडला मोठा ऐतिहासिक वारसा आहे.
पावनगड किल्ल्यावर भक्कम तटबंदी, बुरुज , ऐतिहासिक मंदिरे आणि तुपाची विहीर आहे. अस बोले जाते की, तुपाची विहीरमध्ये पूर्वी रयतेकडून कर म्हणून गोळा केलेले तूप साठवून ठेवले जायचे. जेणेकरून ते औषधी गुणधर्मांनी युक्त होऊन जखमी सैनिकांवर उपचार करण्यासाठी वापरता येईल.
पावनगड किल्ल्याजवळ अनेक ऐतिहासिक आणि नैसर्गिक ठिकाणे आहेत. उदा. जोतिबा मंदिर, राधानगरी धरण, विशाळगड, गगनबावडा
पावनगड ट्रेकिंग करण्यासाठी एक चांगला पर्याय आहे. येते ट्रेकिंग करताना निसर्गाचे सुंदर नजारे पाहायला मिळतील. जेथे तुम्ही फोटोशूट करू शकता.
वरील माहिती आम्ही फक्त वाचक-प्रेक्षकांपर्यंत पोहचवत आहोत. वरील माहितीला विकिपीडियाचा संदर्भ आहे.