Shreya Maskar
लहान मुलं खाताना, खेळताना किंवा लहान वस्तू तोंडात घालताना अचानक घशात काही अडकण्याचा धोका असतो. अशा वेळी पालक घाबरून जातात; मात्र, योग्य वेळी योग्य कृती करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
बाळाचे डोके आणि मान व्यवस्थित आधार देऊन बाळाला चेहरा खाली होईल अशा स्थितीत आपल्या हातावर किंवा मांडीवर ठेवा. डोके छातीपेक्षा खाली असावे. खांद्यांच्या हाडांच्या मधोमध तळहाताच्या खालच्या भागाने पाठीवर ५ ठाम थापा द्या. प्रत्येक थापेनंतर अडथळा दूर झाला आहे का ते पाहा.
अडथळा कायम असल्यास बाळाला सावधपणे चेहरा वर करून वळवा. छातीच्या मध्यभागी, स्तनाग्रांच्या किंचित खाली, ५ छातीवरील दाब द्या. अडथळा दूर होईपर्यंत किंवा मदत येईपर्यंत या दोन्ही कृती आलटून-पालटून करा.
मुलाला पुढे झुकवून खांद्यांच्या मधोमध पाठीवर ५ ठाम थापा द्या. कोणतेही घरगुती उपाय किंवा प्रथमोपचार करताना जोर-जबरदस्ती आणि शरीरावर जास्त ताण देऊ नका.
अडथळा दूर न झाल्यास मुलाच्या मागे उभे राहा किंवा गुडघ्यावर बसा. दोन्ही हात मुलाच्या पोटाभोवती गुंडाळा. एक मुठ नाभीच्या वर आणि बरगड्यांच्या खाली ठेवा. दुसऱ्या हाताने मुठ पकडून आतल्या बाजूने आणि वरच्या दिशेने ५ झटके द्या.
अडथळा दूर होण्यापूर्वी पाणी पाजणे किंवा आणखी काही खायला देणे टाळा. मुलाला उलटे धरून पायांनी उचलू नका, यामुळे दुखापत होऊ शकते. तोंडात आंधळेपणाने बोट घालू नका. वस्तू आणखी आत ढकलली जाऊ शकते.
मुलाला श्वास घेता येत नसेल, बोलता किंवा रडता येत नसेल, खोकला आवाजाविना होत असेल , ओठ निळसर पडत असतील, तर ही श्वसनमार्गात अडथळा निर्माण झाल्याची आपत्कालीन स्थिती असू शकते. तातडीने आपत्कालीन वैद्यकीय मदत मागा.
वरील माहिती आम्ही फक्त वाचक-प्रेक्षकांपर्यंत पोहचवत आहोत. याचं समर्थन अथवा दावा करत नाही. त्यामुळे कोणतेही उपचार, डाएट आणि औषधं तज्ज्ञांच्या, डॉक्टरांच्या सल्ल्यानं घ्यावीत.