Shreya Maskar
मुरुड-जंजिरा किल्ला हा रायगड जिल्ह्यातील मुरुड शहराच्या किनारी अरबी समुद्रातील अंडाकृती बेटाच्या खडकावर वसलेला आहे. हे इतिहासातील महत्त्वाचे ठिकाण आहे.
मुरुड-जंजिरा किल्ला हा अभेद्य जलदुर्ग मानला जातो. खवळलेल्या समुद्रामुळे येथे पोहोचणे अत्यंत आव्हानात्मक होते. ५०० वर्षांच्या इतिहासात तो कधीही बळाचा वापर करून जिंकला गेला नाही.
राजापुरी गावाच्या दिशेने असलेले मुख्य प्रवेशद्वार अत्यंत कल्पकतेने लपवलेले आहे. ते केवळ ४० फुटांच्या अंतरावरूनच दिसते, ज्यामुळे शत्रूला फसवले जाता आले.
४० फूट उंच असलेल्या बेसाल्ट दगडांच्या भिंतींवर १९ गोलाकार बुरूज आणि २६ तोफखाने आहेत. येथे 'कलालबंगडी'सारख्या प्रचंड तोफा होत्या, ज्या शत्रूची जहाजे नष्ट करण्यासाठी लांब अंतरापर्यंत मारा करू शकत होत्या.
पूर्णपणे खऱ्या अरबी समुद्रात वसलेला असूनही, या किल्ल्यावर नैसर्गिक गोड्या पाण्याच्या विहिरी आणि तलाव आहेत. यामुळे शत्रूने दीर्घकाळ वेढा घातला तरीही किल्ल्यावरील सैन्याला तग धरून राहणे शक्य होत असे.
मुरुड-जंजिरा किल्ला मूळतः १५ व्या शतकात स्थानिक कोळी मच्छिमारांनी लाकडापासून बनवलेली एक छोटी रचना म्हणून उभारला होता; नंतर, १५६७ च्या सुमारास अहमदनगर सल्तनतीचा अबिसिनियन कारभारी मलिक अंबर याने त्याचे एका भक्कम दगडी किल्ल्यात रूपांतर केले.
मुंबईहून मुरुड-जंजिरा किल्ल्यावर जाण्यासाठी, राजापुरी जेट्टीपर्यंत बसने जा, त्यानंतर बेटावर जाण्यासाठी 15-20 मिनिटांची बोट राइड घ्या.
वरील माहितीचा उद्देश केवळ ऐतिहासिक वारसा आणि पर्यटन स्थळांची ओळख करून देणे हा आहे. यातील माहिती इंटरनेटवरील उपलब्ध सोर्समधून घेण्यात आली. कोणत्याही ऐतिहासिक वादाशी किंवा दाव्याशी आमचा संबंध नाही.