Shruti Vilas Kadam
मुंबईतील लालबाग परिसरातील लालबागचा राजा सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळ हे देशभरात प्रसिद्ध आहे. नवसाला पावणारा गणपती म्हणून लालबागच्या राजाची विशेष ओळख आहे.
लालबागचा राजा सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळाची स्थापना १९३४ मध्ये झाली. लालबाग मार्केटच्या जागेचा प्रश्न सुटल्यानंतर गणपतीची स्थापना करण्यात आल्याचे सांगितले जाते.
उपलब्ध माहितीनुसार, लालबागच्या राजाला पहिला नवस लालबाग परिसरातील मच्छीमार आणि व्यापारी समाजाने केला होता, अशी मान्यता आहे. बाजाराची जागा मिळावी यासाठी त्यांनी गणपतीला साकडे घातल्याचे सांगितले जाते.
भक्तांच्या मनोकामना पूर्ण करणारा गणपती म्हणून लालबागच्या राजाची ख्याती वाढत गेली. त्यामुळे मुंबईसह देशभरातून भाविक येथे नवस फेडण्यासाठी येऊ लागले.
लालबाग परिसरातील मच्छीमार आणि व्यापाऱ्यांना बाजारासाठी कायमस्वरूपी जागा मिळावी, अशी इच्छा होती. गणपतीसमोर प्रार्थना केल्यानंतर त्यांची इच्छा पूर्ण झाल्याची श्रद्धा आहे.
लालबागच्या राजाच्या दर्शनासाठी दरवर्षी लाखो भाविक गर्दी करतात. अनेक भक्त नारळ, फुले किंवा इतर वस्तू अर्पण करून आपल्या मनोकामनेसाठी नवस बोलतात.
गणेशोत्सवाच्या काळात लालबागचा राजा पाहण्यासाठी मोठी रांग लागते. नवस पूर्ण झाल्यानंतर भक्त पुन्हा लालबागच्या राजाच्या दर्शनाला येतात आणि श्रद्धेने नवस फेडतात.