Surabhi Jayashree Jagdish
कोथळीगड कर्जतजवळ डोंगरमाथ्यावर वसलेला आहे. भोवती खोल दऱ्या आणि घनदाट जंगलामुळे तो सुरक्षित राहतो. यामुळे शत्रूंची हालचाल आधीच लक्षात येत असे.
हा किल्ला एका उंच सुळक्यावर बांधलेला आहे. गडावर जाण्यासाठी आतून कोरलेल्या पायऱ्या आहेत. ही रचना शत्रूंसाठी मोठा अडथळा ठरते.
गडावर जाण्यासाठी एकच अरुंद वाट आहे. मोठ्या सैन्याला एकाच वेळी चढणं अशक्य होतं. यामुळे थोड्या सैनिकांनीही गड रक्षण शक्य होतं.
किल्ल्यात काही गुप्त मार्ग असल्याचे उल्लेख आहेत. यांचा उपयोग आपत्कालीन परिस्थितीत केला जायचा. यामुळे गडावर अचानक हल्ला करणे कठीण होते.
गडावर पाण्याच्या टाक्या कोरलेल्या आहेत. त्या वर्षभर पाणी साठवण्यासाठी उपयोगी ठरतात. यामुळे जास्त काळ वेढा सहन करता येत होता.
हा गड नजर ठेवण्यासाठी महत्त्वाचा होता. कोंकण आणि डोंगर भागातील हालचाली याठिकाणाहून दिसत होत्या. यामुळे रणनीती आखणं सोपं होत होतं.
मुघल सैन्य मोठ्या संख्येने लढत असे. पण याठिकाणी अरुंद वाटेमुळे त्यांची ताकद कमी पडत होती.
किल्ल्याभोवती उंच कडे आणि खोल दऱ्या आहेत. हे नैसर्गिक किल्लेप्रमाणेच संरक्षण देतात. त्यामुळे शत्रूला चढाई करणं अत्यंत कठीण होते.