Surabhi Jayashree Jagdish
निरोगी व्यक्तीची लघवी साधारणपणे फिकट पिवळ्या रंगाची असते कारण शरीरात पाण्याचं प्रमाण योग्य असल्याचं ते लक्षण असतं. लघवीचा रंग खूप गडद होणं, सतत फेस येणं किंवा ती नेहमीपेक्षा वेगळी दिसणं हे किडनीच्या कार्यातील बदलाचे संकेत असू शकतात.
किडनी व्यवस्थित काम करत नसल्यास शरीरातील अतिरिक्त पाणी आणि मीठ बाहेर पडण्यास अडचण येऊ शकते. त्यामुळे पाय, घोटे, हात, चेहरा किंवा सकाळी उठल्यानंतर डोळ्यांच्या आसपास सूज दिसू शकते. अशी सूज सतत राहात असेल किंवा वाढत असेल तर किडनीच्या आरोग्याची तपासणी करून घेणं आवश्यक आहे.
उच्च रक्तदाब हा किडनीच्या आजाराचे कारणही बनू शकतो आणि किडनीच्या समस्येमुळे तो वाढूही शकतो. घरच्या घरी नियमित रक्तदाब तपासल्यास त्यातील बदल वेळेवर लक्षात येऊ शकतात. रक्तदाब वारंवार जास्त येत असल्यास डॉक्टरांच्या सल्ल्याने किडनीची तपासणी करून घेणं योग्य ठरतं.
पुरेशी झोप आणि विश्रांती घेतल्यानंतरही सतत थकवा, अशक्तपणा किंवा लक्ष केंद्रित करण्यात अडचण जाणवत असेल तर ते किडनीच्या कार्यातील बिघाडाचं एक संभाव्य लक्षण असू शकतं. किडनी नीट काम करत नसल्यास शरीरात अपायकारक घटक साचू शकतात, ज्यामुळे थकवा जाणवू शकतो.
किडनीच्या आरोग्यासाठी दिवसभर पुरेसं पाणी पिणं फायदेशीर ठरतं. मात्र नेहमीपेक्षा खूप जास्त किंवा खूप कमी लघवी होणं हे शरीरातील बदलाचे संकेत असू शकतात. लघवीच्या प्रमाणात दीर्घकाळ बदल जाणवत असल्यास त्याकडे गांभीर्याने लक्ष देणं आवश्यक आहे.
लघवी करताना जळजळ, वेदना होणं किंवा लघवीत रक्त दिसणं ही सामान्य लक्षणं नाहीत. अशी लक्षणं मूत्रमार्गातील संसर्ग, किडनी स्टोन किंवा इतर किडनी संबंधित समस्यांकडे इशारा करू शकतात. ही लक्षणं दिसल्यास घरगुती उपायांवर अवलंबून न राहता वैद्यकीय सल्ला घेणं महत्त्वाचं आहे.
घरच्या घरी दिसणाऱ्या या संकेतांमधून किडनीच्या आरोग्याचा प्राथमिक अंदाज येऊ शकतो. किडनीची स्थिती जाणून घेण्यासाठी रक्त तपासणी, लघवी तपासणी आणि डॉक्टरांचा सल्ला आवश्यक असतो.
ही माहिती विविध सार्वजनिक स्रोतांवर आधारित असून केवळ सामान्य माहितीसाठी देण्यात आली आहे. या माहितीची स्वतंत्र वैद्यकीय पडताळणी आम्ही केलेली नाही. कोणतीही लक्षणे आढळल्यास स्वतः निष्कर्ष काढण्याऐवजी तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.