Surabhi Jayashree Jagdish
आतड्यांमध्ये दीर्घकाळ सूज निर्माण होण्याला इन्फ्लेमेटरी बाउल डिसीज (IBD) म्हणतात. यामध्ये क्रोहन डिसीज आणि अल्सरेटिव्ह कोलायटिस या प्रमुख आजारांचा समावेश होतो. या आजारामुळे लहान किंवा मोठ्या आतड्यांच्या आतील भागात सूज, जखमा किंवा अल्सर निर्माण होऊ शकतात.
IBD ची लक्षणं अनेकदा पोटाचा संसर्ग, गॅस किंवा इतर सामान्य पचनाच्या समस्यांसारखी वाटू शकतात. मात्र IBD हा दीर्घकाळ चालणारा आजार असून त्याची लक्षणे वारंवार परत येऊ शकतात. याउलट इरिटेबल बाउल सिंड्रोममध्ये आतड्यांमध्ये अशा प्रकारची जखम निर्माण होत नाही.
IBD मध्ये वारंवार किंवा दीर्घकाळ जुलाब होणं हे प्रमुख लक्षणांपैकी एक आहे. काही रुग्णांच्या शौचामध्ये रक्त दिसू शकतं. जुलाब वारंवार होत असतील किंवा त्यासोबत रक्त येत असेल, तर डॉक्टरांकडून तपासणी करून घेणं आवश्यक आहे.
आतड्यांमध्ये सूज असल्यास पोटदुखी, कळा किंवा पोटात अस्वस्थता जाणवू शकते. ही वेदना आजाराची तीव्रता आणि आतड्यांच्या कोणत्या भागावर परिणाम झाला आहे यानुसार वेगवेगळी असू शकते.
आतड्यांच्या आतील भागात सूज किंवा अल्सर झाल्यास शौचामध्ये रक्त दिसू शकतं. अल्सरेटिव्ह कोलायटिसमध्ये रक्तमिश्रित शौच हे महत्त्वाचं लक्षण असू शकतं. शौचामध्ये वारंवार रक्त येत असल्यास त्याचं कारण जाणून घेण्यासाठी वैद्यकीय तपासणी आवश्यक आहे.
IBD मध्ये थकवा आणि अशक्तपणा जाणवू शकतो. आतड्यांमधून रक्तस्राव होत असल्यास अॅनिमियामुळेही थकवा वाढू शकतो, तर काही रुग्णांना ताप येऊ शकतो.