Surabhi Jayashree Jagdish
हार्ट अटॅकमध्ये हृदयाला रक्तपुरवठा करणाऱ्या कोरोनरी धमन्यांमध्ये अडथळा निर्माण होतो. त्यामुळे हृदयाच्या स्नायूंना पुरेसा ऑक्सिजन मिळत नाही. कार्डियाक अरेस्टमध्ये मात्र हृदय अचानक बंद पडते आणि हृदय धडधडणं थांबतं.
हार्ट अटॅकमध्ये छातीत तीव्र वेदना किंवा दाब जाणवणं, श्वास घेण्यास त्रास होणं आणि थंड घाम येणं ही सामान्य लक्षणं असतात. कार्डियाक अरेस्टमध्ये व्यक्ती अचानक बेशुद्ध पडते आणि तिची नाडी आणि श्वास लगेच थांबू शकतात.
काही रुग्णांमध्ये हार्ट अटॅक झाल्यानंतर हृदयाच्या कामात बिघाड होऊन कार्डियाक अरेस्ट होऊ शकतो. मात्र प्रत्येक हार्ट अटॅक कार्डियाक अरेस्टमध्ये बदलतोच असं नाही. त्यामुळे हार्ट अटॅकची लक्षणं दिसताच तातडीने वैद्यकीय उपचार घेणं अत्यंत आवश्यक असतं.
हार्ट अटॅकमध्ये शक्य तितक्या लवकर रुग्णालयात पोहोचून बंद झालेली धमनी अँजिओप्लास्टी किंवा इतर उपचारांद्वारे उघडी करणं आवश्यक असतं. कार्डियाक अरेस्टमध्ये मात्र त्वरित सीपीआर (CPR) सुरू करणं आणि उपलब्ध असल्यास एईडीचा वापर करणं जीव वाचवण्यासाठी महत्त्वाचं ठरतं.
छातीत वेदना, अचानक श्वास लागणं किंवा बेशुद्ध पडणं यांसारखी लक्षणं कधीही दुर्लक्षित करू नयेत. या लक्षणांची वेळेत ओळख झाल्यास उपचार लवकर सुरू करता येतात आणि गंभीर गुंतागुंत टाळता येते.
कार्डियाक अरेस्ट झाल्यानंतर हृदय आणि मेंदूपर्यंत रक्तप्रवाह कायम ठेवण्यासाठी सीपीआर अत्यंत महत्वाचा ठरतो. प्रशिक्षित व्यक्तीकडून योग्य पद्धतीने दिलेला सीपीआर रुग्णाचा जीव वाचवण्याची संधी वाढवू शकतो.
छातीत वेदना, श्वास घेण्यास त्रास किंवा अचानक बेशुद्ध पडणं यांसारखी लक्षणं दिसल्यास त्वरित आपत्कालीन वैद्यकीय मदत घ्यावी. हार्ट अटॅक आणि कार्डियाक अरेस्ट या दोन्ही स्थितींमध्ये प्रत्येक मिनिट महत्त्वाचा असतो.
ही माहिती विविध सार्वजनिक स्रोतांवर आधारित असून केवळ सामान्य माहितीसाठी देण्यात आली आहे. या माहितीची स्वतंत्र वैद्यकीय पडताळणी आम्ही केलेली नाही. कोणतीही लक्षणे आढळल्यास स्वतः निष्कर्ष काढण्याऐवजी तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.