Shreya Maskar
पुणे जिल्ह्यात, लोणावळा-खंडाळ्यापासून सुमारे ३० किमी आणि पुण्यापासून १०० किमी अंतरावर घनगड किल्ला वसलेला आहे. पावसाळ्यात तुम्ही येथे ट्रेक प्लान करा.
पश्चिम घाटातील सह्याद्री पर्वतरांगांमध्ये आणि मुळशी जलाशयाच्या (बॅकवॉटर) जवळ वसलेल्या या किल्ल्याच्या शिखराकडे जाणारी ट्रेक 'एकोले' या पायथ्याच्या गावापासून सुरू होते.
घनगड किल्ला येथील लोखंडी शिडीच्या चढाईसाठी आणि मुळशी जलाशय, तैलबैला आणि सुधागड यांच्या विहंगम ३६०-अंश दृश्यांसाठी ओळखला जातो. गजारई देवीचे मंदिर, प्राचीन गुहा आणि शिखराजवळ असलेली १५ फूट उंच रोमांचक लोखंडी शिडी ही या ट्रेकची प्रमुख वैशिष्ट्ये आहेत.
घनगड किल्ला किमान ३०० वर्षे जुना आहे. ऐतिहासिक काळात या किल्ल्यावर स्थानिक कोळी जमाती, निजामशाही आणि आदिलशाही राजवटींचे आणि कालांतराने मराठा साम्राज्याचे नियंत्रण होते.
ऐतिहासिकदृष्ट्या, पुणे आणि कोकण प्रदेशातील व्यापारी मार्गांवर लक्ष ठेवण्यासाठी एक महत्त्वाचे टेहळणी केंद्र म्हणून याचा वापर केला जात असे. मराठा साम्राज्याने या किल्ल्याचा वापर लष्करी चौकी आणि कैद्यांना ठेवण्यासाठी कारागृह म्हणून केला होता.
घनगड किल्ला एका चौकोनी आकाराच्या टेकडीवर वसलेला आहे. पायथ्याच्या गावावरून पाहिल्यास त्याचा आकार आयताकृती दिसतो. हा किल्ला खडकाच्या त्रिकोणी लंबप्रिझम आकाराच्या रचनेवर बांधलेला आहे.
घनगड किल्ल्याची ट्रेक हा खूपच सोपा आहे. तुम्ही जर पहिल्यांदा ट्रेकिंगचा आनंद घेत असाल तर येथे नक्की जा.या ट्रेकचा प्रारंभ बिंदू 'एकोले' हे गाव आहे, जे लोणावळ्यापासून सुमारे ३५ किमी अंतरावर आहे.
वरील माहितीचा उद्देश केवळ ऐतिहासिक वारसा आणि पर्यटन स्थळांची ओळख करून देणे हा आहे. यातील माहिती इंटरनेटवरील उपलब्ध सोर्समधून घेण्यात आली. कोणत्याही ऐतिहासिक वादाशी किंवा दाव्याशी आमचा संबंध नाही.