Surabhi Jayashree Jagdish
कॉफीमध्ये कॅफिन नावाचा घटक असतो जो शरीराला सक्रिय ठेवण्याचे काम करतो. कॅफिनमुळे रक्तवाहिन्या आकुंचन पावू शकतात आणि शरीरात अॅड्रेनालिन या हार्मोनचं प्रमाण वाढू शकतं. त्यामुळे हृदयाला अधिक वेगाने काम करावं लागू शकतं आणि रक्तदाब काही काळासाठी वाढू शकतो.
कॉफी प्यायल्यावर रक्तदाबावर लगेच होणारा परिणाम आणि दीर्घकाळात होणारा परिणाम वेगवेगळा असू शकतो. त्यामुळे कॉफी रोज पिण्याची सवय असल्यास तिचे शरीरावर होणारे परिणाम समजून घेणं गरजेचं आहे. यामुळे आपल्या आरोग्याचा विचार करून कॉफी किती प्यावी, हे ठरवता येतं.
कॉफी प्यायल्यानंतर साधारण ३० ते ६० मिनिटांत कॅफिनचा रक्तदाबावर परिणाम जाणवू शकतो. कॅफिनमुळे मेंदू आणि मज्जासंस्थेची सक्रियता वाढते. यामुळे रक्तवाहिन्या आकुंचन पावू शकतात आणि हृदयाचे ठोके वाढू शकतात.
बहुतेक लोकांमध्ये रक्तदाबातील ही वाढ सौम्य असते आणि काही तासांत रक्तदाब पुन्हा नेहमीच्या पातळीवर येऊ शकतो. नियमित कॉफी पिणाऱ्या लोकांच्या शरीराला कॅफिनची सवय झाल्यामुळे रक्तदाबातील वाढ कमी होऊ शकते.
कॉफी प्यायल्यानंतर साधारण एका तासाच्या आसपास रक्तदाबातील वाढ सर्वाधिक होऊ शकते आणि त्यानंतरही काही तास हा परिणाम टिकू शकतो. निरोगी हृदय असलेल्या बहुतेक लोकांमध्ये ही तात्पुरती वाढ गंभीर समस्या निर्माण करत नाही.
रोज कॉफी पिणाऱ्या व्यक्तींच्या शरीराला हळूहळू कॅफिनची सवय होऊ शकते. त्यामुळे प्रत्येक वेळी कॉफी प्यायल्यावर रक्तदाबात होणारी वाढ पूर्वीपेक्षा कमी असू शकते. मात्र काही लोकांच्या शरीरातून कॅफिन बाहेर पडण्याची प्रक्रिया जेनेटीक कारणांमुळे मंद असते.
कॉफीमधील कॅफिनचं प्रमाण जितके जास्त, तितका त्याचा शरीरावर होणारा परिणाम वेगळा असू शकतो. १०० मिलीग्रॅमपेक्षा कमी कॅफिन घेतल्यास सौम्य परिणाम होऊ शकतो. तर १०० ते ३०० मिलीग्रॅम कॅफिनमुळे रक्तवाहिन्या आकुंचन पावण्याचा परिणाम अधिक स्पष्ट होऊ शकतो.
ही माहिती विविध सार्वजनिक स्रोतांवर आधारित असून केवळ सामान्य माहितीसाठी देण्यात आली आहे. या माहितीची स्वतंत्र वैद्यकीय पडताळणी आम्ही केलेली नाही. कोणतीही लक्षणे आढळल्यास स्वतः निष्कर्ष काढण्याऐवजी तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.