Surabhi Jayashree Jagdish
अतिरिक्त वजन, लठ्ठपणा आणि नियमित व्यायामाचा अभाव यामुळे फॅटी लिव्हरचा धोका वाढतो. जास्त तेलकट, साखरयुक्त आणि प्रक्रिया केलेलं अन्न सतत खाल्ल्याने यकृतामध्ये चरबी साचते.
दीर्घकाळ आणि जास्त प्रमाणात मद्यपान करणं हे लिव्हर खराब होण्याचं प्रमुख कारण आहे. काही औषधांचा अतिरेक, अमली पदार्थ यामुळेही लिव्हरच्या पेशींना इजा होऊ शकते.
हेपॅटायटिस बी आणि हेपॅटायटिस सी यांसारखे बॅक्टेरिया लिव्हरला दीर्घकालीन नुकसान पोहोचवू शकतात. मधुमेह, उच्च कोलेस्ट्रॉल आणि काही आनुवंशिक समस्यांमुळे लिव्हरच्या आजारांचा धोका वाढतो.
लिव्हर गंभीरपणे खराब झाल्यावर शरीरात द्रव साचू लागतो त्यामुळे पाय आणि घोट्यांमध्ये सूज दिसू शकतं. दिवसभर उभं राहिल्यानंतर किंवा रात्री झोपताना ही सूज अधिक जाणवू शकते.
लिव्हरचं कार्य बिघडल्यामुळे पित्तातील काही घटक रक्तात वाढू शकतात आणि त्यामुळे त्वचेला खाज येऊ शकते. ही खाज विशेषतः रात्री पायांच्या तळव्यांमध्ये किंवा पोटऱ्यांमध्ये येते. सतत खाज येत असल्यास डॉक्टरांची मदत नक्की घ्यावी.
लिव्हरच्या गंभीर आजारांमध्ये इलेक्ट्रोलाइट्सचं असंतुलन झालं की रात्री पायांमध्ये गोळे येऊ शकतात. झोपेत अचानक पोटऱ्यांमध्ये वेदना होणं हे काही रुग्णांमध्ये आढळणारं लक्षण आहे. मात्र हे लक्षण इतर कारणांनीही होऊ शकतं.
लिव्हरचं कार्य गंभीरपणे बिघडल्यास काही रुग्णांमध्ये मज्जातंतूंवर परिणाम होऊन पायांमध्ये मुंग्या येणं, बधिरपणा किंवा जळजळ जाणवू शकतो. ही लक्षणं रात्री विश्रांतीच्या वेळी अधिक स्पष्ट वाटू शकतात.
ही माहिती विविध सार्वजनिक स्रोतांवर आधारित असून केवळ सामान्य माहितीसाठी देण्यात आली आहे. या माहितीची स्वतंत्र वैद्यकीय पडताळणी आम्ही केलेली नाही. कोणतीही लक्षणे आढळल्यास स्वतः निष्कर्ष काढण्याऐवजी तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.