Surabhi Jayashree Jagdish
TC म्हणजे Ticket Collector तर TTE म्हणजे Travelling Ticket Examiner. दोघंही भारतीय रेल्वेच्या Commercial विभागातील कर्मचारी असतात. त्यांचं मुख्य काम तिकीट तपासणीशी संबंधित असले तरी जबाबदाऱ्या आणि कामाची पद्धत वेगळी असते.
TC ची ड्युटी प्रामुख्याने रेल्वे स्थानकांवर असते. तो प्लॅटफॉर्म, प्रवेशद्वार किंवा बाहेर पडण्याच्या ठिकाणी प्रवाशांची तिकीटं तपासतो. विनातिकीट किंवा अयोग्य तिकीट घेऊन प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांवर तो नियमानुसार कारवाई करतो.
TTE ची ड्युटी ट्रेनच्या आत असते आणि तो प्रवासादरम्यान गाडीसोबतच प्रवास करतो. तो प्रत्येक डब्यात जाऊन आरक्षित तिकीटांची तपासणी करतो. तसंच आरक्षणाशी संबंधित अनेक कामंही त्याच्याकडे असतात.
TTE प्रवाशांच्या प्रवासादरम्यान उद्भवणाऱ्या समस्यांमध्ये शक्य तेवढी मदत करतो. रिकाम्या जागा उपलब्ध असल्यास नियमानुसार त्यांचं वाटप करण्याचं कामही तो करतो. आरक्षण, सीट किंवा बर्थसंदर्भातील अडचणी सोडवण्यासाठी प्रवासी प्रामुख्याने TTE शी संपर्क साधतात.
TC चं लक्ष स्थानकावर येणाऱ्या आणि जाणाऱ्या प्रवाशांच्या तिकीट तपासणीवर असतं. TTE मात्र ट्रेनमध्ये प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांची तिकीटं आणि आरक्षणाची पडताळणी करतो. त्यामुळे दोघंही तिकीट तपासतात.
TC स्थानकावर विनातिकीट प्रवाशांना पकडून नियमानुसार दंड आकारू शकतो. TTE देखील ट्रेनमध्ये विनातिकीट प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांवर रेल्वे नियमांनुसार दंडात्मक कारवाई करतो.
TC चे काम मुख्यतः रेल्वे स्थानकापुरते मर्यादित असतं. TTE मात्र संपूर्ण प्रवासादरम्यान ट्रेनमध्ये उपस्थित राहून तिकीट तपासणीबरोबरच प्रवाशांना आवश्यक ती मदत करतो. त्यामुळे TTE ची जबाबदारी तिकीट तपासणीपलीकडे जाऊन प्रवासी मॅनेजमेंटशीही जोडलेली असते.