Surabhi Jayashree Jagdish
रात्री झोपण्यापूर्वी तळव्यांमध्ये दुखणं, जळजळ, मुंग्या येणं किंवा टोचल्यासारखी वेदना जाणवू शकते. काही जणांमध्ये वेदना टाचेजवळ असते, तर काहींना पायाच्या कमानीपासून बोटांपर्यंत त्रास जाणवतो. वेदना वारंवार होत असेल किंवा झोपेमध्ये अडथळा आणत असेल, तर त्यामागचं कारण तपासणं महत्त्वाचं आहे.
दिवसभर जास्त वेळ चालणं, धावणं किंवा कठीण पृष्ठभागावर उभं राहणं यामुळे पायाच्या तळव्यांवर अतिरिक्त ताण येऊ शकतो. विशेषतः शारीरिक हालचाल अचानक वाढल्यास स्नायू आणि तळव्यांमधील पेशींवर ताण येऊन वेदना होऊ शकतात.
पायाच्या तळव्याला आधार देणाऱ्या प्लांटर फॅशियावर सतत ताण आल्यास प्लांटर फॅसिआयटिस होऊ शकतो. या स्थितीत टाचेजवळ किंवा तळव्यात तीव्र वेदना जाणवतात आणि विश्रांतीनंतर चालायला सुरुवात करताना ती अधिक जाणवू शकते.
पायांच्या तळव्यांमध्ये जळजळ, मुंग्या, सुन्नपणा किंवा वेदना होत असेल तर मज्जातंतूंशी संबंधित समस्या असण्याची शक्यता असते. मधुमेहामुळे होणारी peripheral neuropathy ही अशा लक्षणांची एक महत्त्वाची कारणांपैकी आहे.
सपाट पाय, पायाची कमान जास्त असणं किंवा चालण्याची पद्धत बदललेली असणं यामुळे तळव्यावर दबाव असमान पद्धतीने पडू शकतो. काही वेळा सांध्यांचे आजार, दुखापत, कॅल्शियम किंवा व्हिटॅमिन D ची कमतरता, विशेषतः मुलांमध्ये, तळव्याच्या वेदनांशी संबंधित असू शकतात.
दिवसभराचा ताण कमी करून पायांना विश्रांती देणं, हलके स्ट्रेचिंग करणं आणि योग्य आधार देणारी आरामदायी चपला वापरणं उपयोगी ठरू शकतं. वेदना असलेल्या भागावर कापडात गुंडाळलेला थंड पॅक साधारण १५ ते २० मिनिटं ठेवणं काही लोकांना आराम देऊ शकतो.
पायाच्या तळव्यांची वेदना दोन आठवड्यांपेक्षा जास्त काळ टिकत असेल किंवा वारंवार परत येत असेल तर वैद्यकीय तपासणी करून घेणं योग्य ठरतं. मुंग्या, संवेदना कमी होणं, पायात अशक्तपणा, चालताना त्रास किंवा मधुमेहासोबत पाय दुखत असल्यास विशेष काळजी घेणं आवश्यक आहे.
ही माहिती विविध सार्वजनिक स्रोतांवर आधारित असून केवळ सामान्य माहितीसाठी देण्यात आली आहे. या माहितीची स्वतंत्र वैद्यकीय पडताळणी आम्ही केलेली नाही. कोणतीही लक्षणे आढळल्यास स्वतः निष्कर्ष काढण्याऐवजी तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.