Shreya Maskar
कोकणात सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात देवगड येथे देवगड किल्ला वसलेला आहे. जिथे देवगड खाडी अरबी समुद्राला मिळते, अशा एका खडकाळ कड्यावर हा किल्ला वसलेला आहे.
देवगड किल्ला 'जंजिरा देवगड किल्ला' म्हणूनही ओळखला जातो. देवगड किल्ला अरबी समुद्राच्या विहंगम दृश्यांसाठी आणि १९१५ मधील ऐतिहासिक दीपगृहासाठी (लाईटहाऊस) प्रसिद्ध आहे.
देवगड किल्ला १८ व्या शतकातील सागरी किल्ला आहे. येथे प्राचीन गणेश मंदिर देखील आहे.तसेच कोकण किनारपट्टीवरून सूर्यास्ताचा सुंदर नजारा दिसतो.
देवगड किल्ला १७२९ मध्ये मराठा नौदल प्रमुख दत्ताजीराव आंग्रे यांनी बांधला होता.सागरी देखरेख केंद्र आणि नौदल तळ म्हणून याचा वापर केला जात असे. तीन बाजूंनी अरबी समुद्राने वेढलेला हा किल्ला सागरी व्यापार मार्गांचे रक्षण करायचा.
देवगड किल्ला जमिनीच्या एका अरुंद पट्ट्यावर वसलेला आहे. याचा आकार त्रिकोणासारखा आहे. हा किल्ला एका उंच खडकाळ कड्यावर आहे. किल्ल्याच्या तीन बाजूंना पाणी आहे. यामुळे मराठा नौदल तळासाठी एक नैसर्गिक जल-संरक्षक कवच तयार झाले आहे.
देवगड किल्ला छत्रपती शिवाजी महाराज यांच्या सागरी रणनीतीला बळकटी देण्यासाठी बांधला गेला होता. शत्रूची जहाजे ओळखण्यासाठी देवगड हे एक महत्त्वपूर्ण मराठा नौदल तळ म्हणून कार्यरत होते.
देवगड किल्ल्याजवळ कणकवली हे स्टेशन आहे. तुम्ही मुंबईहून कणकवलीपर्यंत ट्रेनने प्रवास करा. पुढे रिक्षा किंवा बसने तुम्ही देवगड किल्ल्यापर्यंत पोहचाल.
वरील माहितीचा उद्देश केवळ ऐतिहासिक वारसा आणि पर्यटन स्थळांची ओळख करून देणे हा आहे. यातील माहिती इंटरनेटवरील उपलब्ध सोर्समधून घेण्यात आली. कोणत्याही ऐतिहासिक वादाशी किंवा दाव्याशी आमचा संबंध नाही.