Surabhi Jayashree Jagdish
नव्या अभ्यासानुसार, मांडीच्या वरच्या भागाची लांबी टाइप-2 मधुमेह आणि प्रीडायबेटीसच्या जोखमीचा अंदाज घेण्यासाठी उपयोगी ठरू शकते. संशोधकांनी विकसित केलेल्या MEDWACS या AI-आधारित सिस्टिममध्ये मांडीची लांबी सात महत्त्वाच्या घटकांपैकी एक आहे. त्यामुळे मांडीची लांबी ही स्वतंत्र निदान चाचणी नसून एकत्रित जोखीम-अंदाजाचा भाग आहे.
अभ्यासातील विश्लेषणात कमी वरच्या पायाची लांबी ही प्रीडायबेटीस किंवा टाइप-2 मधुमेहाच्या वाढलेल्या जोखमीशी संबंधित असल्याचं आढळलं. संशोधकांच्या मते, मांडीच्या लांबीचा संबंध बालपणातील पोषण आणि शरीराच्या वाढीशी असू शकतो.
मांडीमध्ये शरीरातील मोठ्या स्नायूंचा समूह असतो आणि हे स्नायू ग्लुकोजचा वापर करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतात. त्यामुळे शरीरातील स्नायूंचं प्रमाण आणि इन्सुलिन सेन्सेटीव्हिटी यांचा मधुमेहाच्या जोखमीशी संबंध असू शकतो.
MEDWACS सिस्टीममध्ये वय, लिंग, बॉडी मास इंडेक्स म्हणजे BMI, कंबरेचा घेर, सिस्टोलिक ब्लड प्रेशर, वरच्या हाताचा घेर आणि मांडीची लांबी हे सात घटक वापरले जातात. या घटकांच्या आधारे AI मॉडेल प्रीडायबेटीस किंवा आधी निदान न झालेल्या मधुमेहाची शक्यता मोजते. त्यामुळे केवळ मांडीच्या जाडीवरून वैयक्तिक मधुमेहाचा धोका ठरवणं योग्य नाही.
MEDWACS तयार करण्यासाठी अमेरिकेतील NHANES या आरोग्य सर्वेक्षणातील 1988 ते 2018 या 30 वर्षांच्या डेटाचा वापर करण्यात आला. या सिस्टीमची अमेरिकेतील आणि दक्षिण कोरियातील स्वतंत्र डेटावरही चाचणी करण्यात आली आणि तिची कामगिरी चांगली असल्याचं संशोधनात आढळलं
प्रीडायबेटीस म्हणजे रक्तातील ग्लुकोजची पातळी सामान्यपेक्षा जास्त असते पण टाइप-2 मधुमेहाच्या निदानासाठी आवश्यक पातळीपर्यंत पोहोचलेली नसते. अनेकदा प्रीडायबेटीसमध्ये स्पष्ट लक्षणं दिसत नसल्यामुळे व्यक्तीला त्याची माहिती नसू शकते.
MEDWACS किंवा अशा प्रकारच्या जोखीम-अंदाज साधनाचा निकाल हा केवळ प्राथमिक संकेत म्हणून पाहावा. मधुमेह किंवा प्रीडायबेटीसचं निदान करण्यासाठी डॉक्टरांच्या सल्ल्याने रक्तातील ग्लुकोज आणि HbA1c यांसारख्या प्रमाणित चाचण्या करणं आवश्यक आहे.
ही माहिती विविध सार्वजनिक स्रोतांवर आधारित असून केवळ सामान्य माहितीसाठी देण्यात आली आहे. या माहितीची स्वतंत्र वैद्यकीय पडताळणी आम्ही केलेली नाही. कोणतीही लक्षणे आढळल्यास स्वतः निष्कर्ष काढण्याऐवजी तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.