Shreya Maskar
चावंड किल्ला ज्याला 'प्रसन्नगड' म्हणूनही ओळखले जाते. हा पुणे जिल्ह्यातील जुन्नरजवळील डोंगरी किल्ला आहे. हा किल्ला जुन्नरपासून दक्षिणेस सुमारे १५ किमी आणि नारायणगावपासून ३० किमी अंतरावर आहे.
समुद्रसपाटीपासून १,०३६ मीटर (३,३९९ फूट) उंचीवर असलेला चावंड किल्ला चावंडवाडी या पायथ्याच्या गावावर वसलेला आहे. किल्ल्याच्या माथ्याकडे जाणाऱ्या अंतिम टप्प्यावर खडकात कोरलेल्या आणि सुरक्षिततेसाठी रेलिंग बसवलेल्या, रोमांचक व जवळजवळ उभ्या पायऱ्या आहेत.
चावंड किल्ला एकाच खडकात कोरलेल्या सात ऐतिहासिक पाण्याच्या टाक्यांसाठी आणि मानवनिर्मित प्राचीन गुहांच्या अवशेषांसाठी प्रसिद्ध आहे. किल्ल्याच्या माथ्यावर चामुंडा देवीचे मंदिर आहे.
चावंड किल्ला मूळतः सातवाहन काळात बांधला गेला होता. शिवाजी महाराजांनी मे १६७२ मध्ये चावंड किल्ला जिंकला आणि त्याचे नाव बदलून 'प्रसन्नगड' ठेवले. पुण्याला गेल्यावर या ऐतिहासिक ठिकाणाला नक्की भेट द्या.
चावंड किल्ल्याचा आकार वैशिष्ट्यपूर्ण आयताकृती असून त्याच्या बाजू सरळ कडांच्या आणि बहुभुज आकाराच्या आहेत. ही विशिष्ट रचना शतकानुशतके झालेल्या धूपेमुळे आणि भेगांमधून बेसाल्ट खडकाचे थर सुटे होऊन पडल्यामुळे तयार झाली आहे.
दख्खनचे पठार आणि कोकण किनारपट्टी यांना जोडणाऱ्या प्राचीन 'नाणेघाट' व्यापारी मार्गासाठी हा किल्ला संरक्षणाच्या दृष्टीने एक अत्यंत महत्त्वाचे ठाणे म्हणून कार्यरत होता.
मुंबईपासून ते पुण्यापर्यंत ट्रेनने प्रवास करा. पुढे किल्ल्याच्या पायथ्याशी असलेल्या गावापर्यंत म्हणजे चावंडवाडीला जाण्यासाठी रिक्षा किंवा बसने प्रवास करा. त्यानंतर किल्ल्यापर्यंत ट्रेकिंगचा आनंद घ्या.
वरील माहितीचा उद्देश केवळ ऐतिहासिक वारसा आणि पर्यटन स्थळांची ओळख करून देणे हा आहे. यातील माहिती इंटरनेटवरील उपलब्ध सोर्समधून घेण्यात आली. कोणत्याही ऐतिहासिक वादाशी किंवा दाव्याशी आमचा संबंध नाही.