Surabhi Jayashree Jagdish
व्हिटॅमिन B12 ची कमतरता झाल्यास हात-पायात मुंग्या येणं, झिणझिण्या जाणवणं किंवा सुन्नपणा येणं अशी लक्षणं दिसू शकतात. काही वेळा ही लक्षणं हळूहळू वाढत जातात आणि त्याकडे दुर्लक्ष केल्यास नसांशी संबंधित समस्या गंभीर होऊ शकतात.
व्हिटॅमिन B1 म्हणजे थायामिन, जे शरीरातील ऊर्जा निर्मिती आणि मज्जासंस्थेच्या कार्यासाठी आवश्यक असते. त्याची तीव्र कमतरता झाल्यास नसांवर परिणाम होऊन हात-पायात मुंग्या, जळजळ किंवा अशक्तपणा जाणवू शकतो.
व्हिटॅमिन B6 शरीरातील अनेक जैव रासायनिक प्रक्रियांमध्ये आणि मज्जासंस्थेच्या कार्यात भूमिका बजावतं. त्याची कमतरता काही लोकांमध्ये हात-पायात झिणझिण्या किंवा सुन्नपणासारखी लक्षणं निर्माण करू शकतं.
बराच वेळ एकाच स्थितीत बसणं किंवा हात-पायावर शरीराचा भार पडणं यामुळे काही काळासाठी सुन्नपणा येऊ शकतो. अशा वेळी स्थिती बदलल्यानंतर किंवा हालचाल केल्यानंतर त्रास साधारणपणे कमी होतो.
मान, पाठ, मनगट किंवा शरीराच्या इतर भागातील नसांवर दबाव आल्यास संबंधित भागात मुंग्या किंवा सुन्नपणा जाणवू शकतो. जसं की, काही प्रकारच्या नसांच्या दाबामुळे हाताच्या बोटांमध्ये किंवा पायांमध्ये संवेदना कमी होऊ शकते.
मधुमेहामुळे कालांतराने नसांवर परिणाम होऊन हात-पायात मुंग्या, जळजळ किंवा सुन्नपणा जाणवू शकतो. त्यामुळे अशा तक्रारी असलेल्या व्यक्तीने केवळ व्हिटॅमिनची कमतरता आहे, असं गृहीत धरू नये.
वारंवार सुन्नपणा जाणवत असल्यास डॉक्टरांच्या सल्ल्याने आवश्यक रक्त तपासण्या आणि इतर तपासण्या करून घेणं अधिक योग्य आहे. कारण B12, B1 किंवा B6 यापैकी नेमक्या कोणत्या घटकाची कमतरता आहे हे केवळ लक्षणांवरून ठरवता येत नाही.
ही माहिती विविध सार्वजनिक स्रोतांवर आधारित असून केवळ सामान्य माहितीसाठी देण्यात आली आहे. या माहितीची स्वतंत्र वैद्यकीय पडताळणी आम्ही केलेली नाही. कोणतीही लक्षणे आढळल्यास स्वतः निष्कर्ष काढण्याऐवजी तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.