Surabhi Jayashree Jagdish
किडनी रक्त फिल्टर करून शरीरातील टाकाऊ पदार्थ आणि अतिरिक्त द्रव लघवीच्या माध्यमातून बाहेर टाकण्याचं काम करतं. हे काम व्यवस्थित होण्यासाठी शरीरात पुरेसं द्रव असणं महत्त्वाचं आहे. त्यामुळे निरोगी व्यक्तीने दिवसभर नियमितपणे पुरेसं द्रवपदार्थ घेत राहणं गरजेचं आहे.
सामान्यतः निरोगी प्रौढ व्यक्तीसाठी दिवसाला सुमारे 6 ते 8 ग्लास पाणी प्यायलं पाहिजे. मात्र प्रत्येकाची गरज सारखी नसते. पुरुषांसाठी दिवसातील एकूण द्रवपदार्थांची गरज साधारण 3.7 लिटर आणि महिलांसाठी सुमारे 2.7 लिटर असू शकतं.
पुरुषांना दिवसातून एकूण सुमारे 3.7 लिटर द्रवपदार्थांची गरज भासू शकते. महिलांसाठी हे प्रमाण साधारण 2.7 लिटरच्या आसपास असू शकतं. या आकड्यांमध्ये पाणी, चहा-कॉफीसारखी पेयं आणि अन्नातून मिळणाऱ्या पाण्याचाही समावेश होतो.
जिममध्ये व्यायाम करणे किंवा उन्हात मेहनतीचं काम केल्याने घामातून शरीरातील द्रव कमी होतो. अशा वेळी तहान, घामाचं प्रमाण, हवामान आणि कामाची तीव्रता लक्षात घेऊन अतिरिक्त द्रवपदार्थ घेण्याची गरज भासू शकते.
फिकट पिवळ्या रंगाची लघवी साधारणपणे शरीराला पुरेसे द्रव मिळत असल्याचे संकेत देऊ शकते. गडद पिवळी लघवी शरीरात द्रवाची कमतरता असण्याचे संकेत देऊ शकते. त्यासोबत तहान किंवा तोंड कोरडं पडणं अशी लक्षणे असतील तर डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा.
किडनीचं कार्य कमी झालेल्या काही रुग्णांच्या शरीरातून अतिरिक्त द्रव योग्य प्रकारे बाहेर पडत नाही. अशा परिस्थितीत जास्त द्रव घेतल्याने शरीरात पाणी साचणं, सूज येणं आणि रक्तदाब वाढणं यांसारख्या समस्या होऊ शकतात. त्यामुळे किडनीचा आजार, किडनी फेल्युअर किंवा डायलिसिस सुरू असल्यास दररोज किती द्रव घ्यायचा हे डॉक्टर किंवा आहारतज्ज्ञांनी सांगितलेल्या प्रमाणानुसार ठरवावं.
फक्त किडनी निरोगी ठेवण्यासाठी गरजेपेक्षा जास्त पाणी पिण्याची आवश्यकता नाही. दिवसभर तहान, लघवीचा रंग, शारीरिक हालचाल आणि हवामान यांचा विचार करून पाणी प्यायलं पाहिजे.
ही माहिती विविध सार्वजनिक स्रोतांवर आधारित असून केवळ सामान्य माहितीसाठी देण्यात आली आहे. या माहितीची स्वतंत्र वैद्यकीय पडताळणी आम्ही केलेली नाही. कोणतीही लक्षणे आढळल्यास स्वतः निष्कर्ष काढण्याऐवजी तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.