Sakshi Sunil Jadhav
भारतात सुमारे 400 नद्या आहेत. मात्र या सर्वांमध्ये एकच नदी अशी आहे जी इतर नद्यांच्या उलट दिशेने वाहते. त्या नदीविषयी महत्त्वाची माहिती पुढील मुद्द्यात दिली आहे.
नर्मदा नदी ही भारतातील विरुद्ध दिशेने (पश्चिमेकडे) वाहणारी एकमेव प्रमुख नदी आहे. भारतातील बहुतांश नद्या पूर्वेकडे वाहून बंगालच्या खाडीत मिळतात.
नर्मदा नदी अरबी समुद्राला मिळते. ती बंगालच्या खाडीत न मिळता गुजरातमधील भरूच इथल्या अरबी समुद्राला जावून मिळते.
नर्मदा ही भारतातील पाचवी सर्वात मोठी नदी आहे. तिची एकूण लांबी 1310 किलोमीटर इतकी आहे.
नर्मदा नदीचा उगम मध्य प्रदेशातील अमरकंटक येथे होतो. अमरकंटक हे एक पवित्र आणि धार्मिक स्थळ म्हणून ओळखलं जातं.
नर्मदा नदी मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र आणि गुजरात या तीन राज्यांतून वाहते. त्यामुळे या राज्यांच्या विकासात नर्मदेचे मोठे योगदान आहे.
भौगोलिक रचनेमुळे नर्मदा नदी पश्चिमेकडे वाहते. नदीचा प्रवाह जास्त समतल आणि सपाट प्रदेशाकडे असल्याने ती गुजरातच्या दिशेने जाते.
नर्मदा नदीच्या काठाजवळचा भाग हा खूप सुपीक आहे. या नदीमुळे शेतीसाठी मुबलक पाणी उपलब्ध होते.
मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र आणि गुजरातमधील मोठा शेतीभाग नर्मदेच्या पाण्यावर अवलंबून आहे. सिंचनासाठी नर्मदा नदी खूप उपयुक्त आहे.