Shreya Maskar
रायरेश्वर हे सह्याद्रीतील ऐतिहासिक आणि निसर्गरम्य रायरेश्वर पठार आहे. रायरेश्वराला अनेकजण किल्ला देखील म्हणतात. रायरेश्वर हे भोर तालुक्यातील, पुणे जिल्ह्याच्या दक्षिण-पश्चिम भागात असलेले सह्याद्रीतील प्रसिद्ध पठार आहे.
रायरेश्वर पठार समुद्रसपाटीपासून साधारण 4,500–4,600 फूट उंचीवर आहे. हे एक विस्तीर्ण पठार असून त्यावर दाट हिरवाई, गवताळ प्रदेश, कातळकडे आणि खोल दऱ्या पाहायला मिळतात.
रायरेश्वर परिसरातील सात रंगांच्या मातीचा/खडकांचा उल्लेख आढळतो. या वैशिष्ट्यामुळे भूगर्भशास्त्राच्या दृष्टीनेही या पठाराबद्दल उत्सुकता निर्माण झाली आहे. उपलब्ध माहितीनुसार या परिसरातील विविध रंगांच्या खडकांमुळे मातीला वेगवेगळे रंग दिसतात.
रायरेश्वरचे सर्वात मोठे आकर्षण म्हणजे श्री रायरेश्वर मंदिर. याच मंदिरात छत्रपती शिवाजी महाराजांनी मावळ्यांसह हिंदवी स्वराज्य स्थापनेची शपथ घेतल्याची परंपरा आहे.
रायरेश्वरच्या पठारावर पोहोचण्यासाठी पायथ्यापासून पायऱ्यांचा मार्ग आहे. साधारण 300 पायऱ्या चढाव्या लागतात आणि काही ठिकाणी लोखंडी रेलिंग/शिड्यांची व्यवस्था आहे. पठारावर पोहोचल्यानंतर मात्र परिसर मोठ्या प्रमाणात सपाट असल्यामुळे पुढील चालणे तुलनेने सोपे असते.
जून ते फेब्रुवारी या महिन्यांमध्ये रायरेश्वरला आवर्जून भेट द्या. हिरवाई, धुके आणि पावसाळी निसर्गासाठी हे ठिकाण प्रसिद्ध आहे. तसेच येथे ट्रेकिंगचा थरार अनुभवता येतो.
रायरेश्वरहून सह्याद्रीतील अनेक सुंदर भाग दिसतात. परिसरातून वाई, भोर आणि पश्चिमेकडील कोकणाच्या दिशेचा परिसर पाहता येतो. पावसाळ्यात निसर्गाचे सुंदर दृश्य दिसते.
वरील माहितीचा उद्देश केवळ ऐतिहासिक वारसा आणि पर्यटन स्थळांची ओळख करून देणे हा आहे. यातील माहिती इंटरनेटवरील उपलब्ध सोर्समधून घेण्यात आली. कोणत्याही ऐतिहासिक वादाशी किंवा दाव्याशी आमचा संबंध नाही.