Namdeo Kumbhar
महामार्गावरून धावणाऱ्या प्रत्येक ट्रकच्या मागे 'Horn OK Please' हे वाक्य सर्रास पाहायला मिळते. पण यामागचं खरं लॉजिक ऐकून तुम्हालाही आश्चर्य वाटेल.
मोटार वाहन कायदा किंवा कोणत्याही सरकारी नियमावलीत ट्रकच्या मागे 'Horn OK Please' लिहिणे अनिवार्य असल्याचे म्हटलेले नाही. तरीही हे वाक्य प्रत्येक ट्रकचा महत्त्वाचा भाग बनले आहे.
जुन्या काळातील ट्रक्सना साईड मिरर्स नसायचे. मागे कोणती गाडी येत आहे हे ड्रायव्हरला दिसत नसे. म्हणूनच ओव्हरटेक करताना हॉर्न वाजवून इशारा देण्यासाठी हे वाक्य लिहिले जायचे.
दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात डिझेलची मोठी टंचाई होती. त्यामुळे ट्रकमध्ये केरोसीनचा (रॉकेल) वापर केला जाई. ज्वलनशील केरोसीनचा इशारा देण्यासाठी ट्रकवर 'On Kerosene' लिहीत असत.
काळाच्या ओघात हे मोठे वाक्य लहान झाले आणि 'On Kerosene' चे संक्षिप्त रूप म्हणजेच 'O.K.' बनले, जे हॉर्न आणि प्लीजच्या मध्ये लिहिले जाऊ लागले.
असेही मानले जाते की, टाटा ग्रुपने लाईफबॉय साबणाला टक्कर देण्यासाठी 'OK' नावाचा साबण बाजारात आणला होता. या साबणाच्या मोफत जाहिरातीसाठी ट्रक्सच्या मागे 'OK' लिहिले जायचे.
या वाक्यातील 'Horn Please' चा अर्थ 'कृपया हॉर्न वाजावा' आणि मधील 'OK' चा अर्थ 'ओव्हरटेक करण्यासाठी रस्ता मोकळा आहे' असाही लावला जातो.
सतत हॉर्न वाजवल्याने होणाऱ्या ध्वनिप्रदूषणाला आळा घालण्यासाठी २०१५ मध्ये महाराष्ट्र परिवहन विभागाने या स्लोगनवर बंदी घालण्याचा प्रयत्न केला होता.
आजच्या आधुनिक ट्रकमध्ये कॅमेरे आणि उत्तम साईड मिरर्स आहेत, तरीही हे वाक्य भारतीय ट्रक संस्कृती आणि पॉप कल्चरचा एक अविभाज्य भाग बनून राहिले आहे.
या लेखामध्ये दिलेली सर्व माहिती केवळ वाचकांच्या सामान्य माहितीसाठी आणि जनजागृतीसाठी आहे. कोणत्याही विशिष्ट समस्येसाठी अधिकृत अधिकारी किंवा तज्ज्ञांचा सल्ला घेणे नेहमीच उचित ठरते.